Nhiều người bước ra khỏi buổi tham vấn đầu tiên với một câu hỏi quen thuộc:
“Tại sao mình vẫn còn buồn, vẫn lo lắng, thậm chí còn rối hơn trước?”
Điều này dễ khiến người ta nghĩ rằng tham vấn tâm lý chưa hiệu quả. Nhưng trên thực tế, cảm giác dễ chịu ngay lập tức không phải là thước đo chính xác cho hiệu quả của tham vấn tâm lý.
Cảm xúc dễ chịu không đồng nghĩa với chữa lành
Trong cuộc sống thường ngày, chúng ta có xu hướng tìm cách né tránh những cảm xúc khó chịu. Một lời an ủi, một lời khuyên tích cực, hay một buổi nói chuyện “cho nhẹ lòng” có thể giúp tinh thần khá hơn trong chốc lát.
Tuy nhiên, tham vấn tâm lý chuyên nghiệp không dừng lại ở việc:
-
Làm bạn thấy ổn tạm thời
-
Giảm căng thẳng trong ngắn hạn
-
Trấn an để bạn tiếp tục chịu đựng
Ngược lại, quá trình tham vấn hiệu quả đôi khi chạm vào những vùng cảm xúc sâu, khiến bạn:
-
Nhận ra những nỗi đau từng bị bỏ quên
-
Đối diện với những xung đột nội tâm chưa được gọi tên
-
Nhìn thẳng vào những mô thức lặp lại gây tổn thương cho chính mình
Và điều đó không phải lúc nào cũng dễ chịu.
Khi cảm xúc khó chịu là dấu hiệu của sự tiến triển
Trong tham vấn tâm lý, có những thời điểm bạn có thể cảm thấy:
-
Buồn nhiều hơn
-
Nhạy cảm hơn
-
Mệt mỏi về mặt tinh thần
Đây không phải là dấu hiệu thất bại, mà thường là biểu hiện cho thấy:
-
Bạn đang tiếp xúc với cảm xúc thật của mình
-
Những lớp phòng vệ cũ đang dần được gỡ bỏ
-
Quá trình nhận thức và xử lý cảm xúc đang diễn ra
Giống như việc làm sạch một vết thương sâu, cảm giác đau có thể xuất hiện trước khi lành lại. Tham vấn tâm lý cũng là một hành trình tương tự.
Hiệu quả của tham vấn được đo bằng sự thay đổi bền vững
Thay vì hỏi: “Mình có thấy dễ chịu hơn không?”
Một câu hỏi phù hợp hơn là:
-
Mình có hiểu bản thân rõ hơn không?
-
Mình có nhận diện cảm xúc tốt hơn trước không?
-
Mình có phản ứng khác đi trong những tình huống quen thuộc không?
Hiệu quả thật sự của tham vấn tâm lý thường thể hiện qua:
-
Khả năng gọi tên cảm xúc một cách rõ ràng
-
Nhận ra nhu cầu và giới hạn của bản thân
-
Biết dừng lại, suy nghĩ và lựa chọn thay vì phản ứng theo thói quen cũ
Những thay đổi này âm thầm nhưng bền vững.
Tham vấn không nhằm xóa bỏ cảm xúc tiêu cực
Một hiểu lầm phổ biến là tham vấn tâm lý giúp bạn:
-
Không còn buồn
-
Không còn lo
-
Luôn suy nghĩ tích cực
Thực tế, mục tiêu của tham vấn không phải là loại bỏ cảm xúc tiêu cực, mà là:
-
Giúp bạn hiểu vai trò của cảm xúc
-
Học cách chấp nhận và điều hòa thay vì chống lại
-
Biết sử dụng cảm xúc như một nguồn thông tin cho cuộc sống
Khi bạn không còn sợ cảm xúc của chính mình, bạn sẽ thấy mình tự do hơn rất nhiều.
Cảm giác an toàn quan trọng hơn cảm giác dễ chịu
Một buổi tham vấn hiệu quả không nhất thiết phải khiến bạn vui hơn, nhưng cần đảm bảo:
-
Bạn được tôn trọng
-
Bạn không bị phán xét
-
Bạn có quyền nói “chưa sẵn sàng”
Cảm giác an toàn tạo điều kiện để bạn đi sâu vào nội tâm, kể cả khi điều đó kéo theo những cảm xúc khó khăn.
Khi nào cần xem xét lại quá trình tham vấn?
Dù cảm xúc dễ chịu không phải là thước đo duy nhất, nhưng tham vấn cũng không nên khiến bạn tổn thương kéo dài.
Bạn nên trao đổi lại với chuyên viên nếu:
-
Bạn cảm thấy bị áp đặt, bị đánh giá
-
Bạn không hiểu mục tiêu hoặc hướng đi của quá trình tham vấn
-
Bạn thấy mình ngày càng bất an mà không được hỗ trợ làm rõ
Một mối quan hệ tham vấn lành mạnh luôn cho phép đối thoại và điều chỉnh.
Góc nhìn từ Ánh Dương PSY
Tại Trung Tâm Tham Vấn Tâm Lý Ánh Dương PSY, chúng tôi tin rằng:
-
Chữa lành không phải lúc nào cũng nhẹ nhàng
-
Hiệu quả không nằm ở cảm xúc tức thời
-
Sự trưởng thành tâm lý đến từ việc dám đối diện, không phải né tránh
Ánh Dương PSY đồng hành cùng bạn bằng chuyên môn vững vàng, sự tôn trọng và tính nhân văn, để mỗi bước chuyển hóa đều diễn ra an toàn và có ý nghĩa.
📌 Một lời nhắn dành cho bạn
Nếu bạn đang tham vấn và cảm thấy mọi thứ chưa “dễ chịu” như mong đợi, hãy nhớ rằng:
Đôi khi, sự thay đổi thật sự bắt đầu từ những cảm xúc khó khăn nhất.